Stopień kształcenia: I stopnia (inżynierskie/licencjackie), II stopnia (magisterskie),
Przedmiotem studiów geograficznych są nauki badające powłokę krajobrazową Ziemi, jej przestrzenne oraz czasowe zróżnicowanie pod względem przyrodniczym i społeczno-ekonomicznym oraz związki, jakie zachodzą pomiędzy środowiskiem geograficznym a działalnością społeczeństw. Ta różnorodność tematyki, jak również metod badań geograficznych sprawia, że współcześnie używa się terminu: nauki geograficzne, a nie: geografia, jakkolwiek pojęcia te w praktyce traktowane są jako synonimy.
Studia geograficzne są studiami dwustopniowymi. Studia (pierwszego stopnia) trwają trzy lata, w trakcie których studenci zdobywają podstawową wiedzę geograficzną. Absolwenci studiów pierwszego stopnia otrzymują dyplom licencjata, który upoważnia ich do ubiegania się o przyjęcie na studia drugiego stopnia (magisterskie uzupełniające).
Uzupełniające studia magisterskie (drugiego stopnia) odbywają się w ramach czterech specjalności. Istnieje także możliwość indywidualnego toku studiów i indywidualnej organizacji studiów w trakcie realizacji pracy magisterskiej i zajęć specjalizacyjnych. Studenci mający dobre wyniki w nauce i znający jeden z języków zachodnich mogą być także kierowani na studia za granicą.
Kształcenie studentów geografii obejmuje trzy etapy:
- poznanie podstaw nauk przyrodniczych - matematyki, statystyki, chemii;
- poznanie podstaw geografii - geologii, geomorfologii, meteorologii, kartografii i innych;
- poznanie głównych nauk geograficznych - geografii fizycznej, geografii społeczno-ekonomicznej, geografii regionalnej.
W programie studiów znajdują się takie przedmioty jak: astronomiczne podstawy geografii, kartografia i topografia, teledetekcja, meteorologia i klimatologia, podstawy kształtowania i ochrony środowiska, biogeografia, hydrologia i oceanografia, gleboznawstwo i geografia gleb, geografia społeczna, osadnictwa, polityczna, ekonomiczna itp. pozwalające studentom na wyrobienie właściwego pojęcia o kompleksowym działaniu procesów kształtujących środowisko człowieka. Duży nacisk kładzie się na poznanie specyfiki obszaru, w którym działa Uniwersytet Śląski.
W trakcie studiów geograficznych student odbywa także ćwiczenia terenowe (wakacyjne). Są to ćwiczenia dotyczące poszczególnych elementów środowiska geograficznego (z geologii, topografii i teledetekcji środowiska, meteorologii i klimatologii, biogeografii i geografii gleb na pierwszym roku studiów licencjackich, z geomorfologii, hydrologii, geografii społecznej i geografii regionalnej na drugim roku studiów licencjackich, oraz ćwiczenia terenowe specjalizacyjne i ćwiczenia terenowe magisterskie na pierwszym roku studiów uzupełniających magisterskich).
Program studiów uzupełnia blok przedmiotów informatycznych, który pozwala studentom na opanowanie umiejętności posługiwania się podstawowymi programami komputerowymi w tym Geograficznymi Systemami Informacji (GIS). Studentów geografii obowiązuje także znajomość co najmniej jednego języka obcego (angielski, francuski, niemiecki lub rosyjski). Studenci, którzy wykazują się dobrą znajomością jednego z w/w języków, mają możliwość wcześniejszego jego zaliczenia. Natomiast pozostali uczęszczają na kurs uzupełniający, który trwa pięć semestrów.
W trakcie studiów możliwe jest także zdobycie uprawnień zawodowych do nauczania w szkole podstawowej i średniej. Umożliwia to blok przedmiotów pedagogicznych: psychologia, pedagogika, metodyka nauczania geografii i przyrody oraz praktyki w szkole podstawowej i średniej.
Wśród wielu umiejętności, jakie zyskują geografowie dzięki szerokiemu profilowi kształcenia, należy wymienić dwa najważniejsze:
- sporządzanie map, w tym map tematycznych, w szczególności badanie dynamiki procesów zachodzących w środowisku (sporządzanie ekspertyz hydrologicznych, klimatycznych, aneksów do map glebowo-rolniczych, map przekształceń środowiska, opracowań fizjograficznych, urbanistycznych i innych);
- prognozowanie zmian zachodzących w środowisku pod wpływem gospodarczej działalności człowieka (umiejętność niezbędna przy wszelkiego rodzaju pracach urbanistycznych). Wymienionymi umiejętnościami musi wykazywać się każdy absolwent geografii, bez względu na późniejsze miejsce pracy.
Podstawowe miejsca pracy geografów to: szkoły podstawowe i średnie, biura projektów, biura planowania przestrzennego, przedsiębiorstwa turystyczne, organy administracji państwowej i gospodarczej zajmujące się planowaniem przestrzennym oraz ochroną, kształtowaniem i monitorowaniem środowiska. Absolwenci geografii otrzymują także pełne uprawnienia do wykonywania zawodu nauczycielskiego i mogą podjąć pracę w szkołach natychmiast po ukończeniu studiów. Spośród służb państwowych absolwentów geografii zatrudniają: służba meteorologiczna i hydrologiczna (Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej) oraz służba geologiczna (Instytut Geologiczny).
Absolwenci są przygotowani do podejmowania prac w zakresie tworzenia strategii rozwoju regionalnego, z uwzględnieniem zasad obowiązujących w Uni Europejskiej. Mogą być zatrudniani w instytucjach rozwoju regionalnego na poziomie powiatu, województwa, kraju, a także w krajach UE.
Geografię w Uniwersytecie Śląskim można studiować także odpłatnie w systemie niestacjonarnym. Są to również studia dwustopniowe: I-go stopnia (3-letnie) i II-go stopnia magisterskie uzupełniające (2-letnie).
Od kandydatów na studia geograficzne wymagany jest dobry stan zdrowia oraz znaczna sprawność fizyczna (zajęcia terenowe!). Wyklucza się poważne wady wzroku, np. daltonizm oraz lęk przestrzeni, epilepsję, niewydolność serca i dróg oddechowych.